17 Ağustos 1999. Saat 03:02.
İzmit merkezli Marmara Depremi, yalnızca birkaç saniye içerisinde binlerce insanın hayatını yitirmesine, on binlerce insanın yaralanmasına ve yüz binlerce insanın yaşamının geri dönülmez biçimde değişmesine neden oldu. Gece boyunca insanların uyuduğu evler bir anda enkaza dönüştü; tanıdık mekânlar, isimler ve gündelik hayatın en sıradan parçaları ortadan kayboldu.
03:02, bu felaketin tarihsel bir anlatısını sunmayı amaçlamaz. Eser, depremin kendisinden çok, o birkaç saniyenin insan üzerinde bıraktığı kalıcı etkiyi ele alır. Uyuyan bir çocuğun, evinin, ailesinin ve güven duygusunun bir anda yok oluşu; enkaz altında duyulmayı bekleyen sesler; sabahın yeniden doğması ve hayatta kalanların, yaşananlardan sonra dünyaya artık aynı gözlerle bakamaması eserin temel düşüncesini oluşturur.
Eserde şiirsel metin ve sabit medya birlikte kullanılır. Müzik, depremi doğrudan taklit etmek veya bir felaket sahnesini betimlemek yerine, sürekli ve kaçınılmaz bir tehdit hissi yaratır. Gerilim hiçbir zaman bütünüyle ortadan kalkmaz; böylece dinleyici, olayın yalnızca gerçekleştiği ana değil, o andan sonra insanın zihninde devam eden korkuya da yaklaştırılır.
Eserin adı, felaketin yaşandığı saati ifade eder. Ancak 03:02 yalnızca geçmişte kalmış bir zaman değildir. O saat, hayatını kaybedenler için son; hayatta kalanlar için ise hayatın bir daha eskisi gibi olmayacağı anın simgesidir.
Bu eser, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde hayatını kaybedenlerin anısına ithaf edilmiştir.
17 August 1999. 03:02 a.m.
The İzmit-centred Marmara Earthquake caused, within only a few seconds, the deaths of thousands, the injury of tens of thousands, and the irreversible alteration of the lives of hundreds of thousands. Houses in which people slept through the night turned at once into rubble; familiar places, names and the most ordinary fragments of daily life disappeared.
03:02 does not aim to offer a historical narrative of this disaster. The work is concerned less with the earthquake itself than with the lasting effect those few seconds leave on a human being. The sudden loss of a sleeping child’s home, family and sense of safety; voices under the rubble waiting to be heard; the return of morning and the inability of survivors to look at the world with the same eyes again — these form the central thought of the piece.
Poetic text and fixed media are used together. Rather than imitating the earthquake or depicting a scene of catastrophe, the music creates a continuous and inescapable sense of threat. The tension never fully dissolves; the listener is brought not only to the moment of the event, but also to the fear that continues in the mind long after it.
The title names the hour at which the disaster struck. Yet 03:02 is not merely a time left in the past. For those who lost their lives it is an end; for those who survived it is the symbol of the moment after which life could never be the same.
This work is dedicated to the memory of those who lost their lives in the Marmara Earthquake of 17 August 1999.
Saat üçü iki geçiyordu. Bir çocuk uyuyordu duvarın dibinde. Mutfakta yarım kalmış bir bardak, masada ekmek, kapının yanında ayakkabılar— sabah giyileceklerdi. Sonra yer, kendi adını unuttu. Duvarlar içeri doğru çöktü, tavanlar gecenin üzerine kapandı. Bir annenin sesi betonun altında kaldı. Sokak yoktu artık. Ev yoktu. Numaralar yoktu. Yalnızca karanlık ve karanlığın içinden gelen sesler vardı: — Anne. — Buradayım. — Beni duyuyor musun? Bir süre sonra cevap veren olmadı. Sabah olduğunda güneş doğdu. Bu, en korkunç şeydi. Çünkü güneş hiçbir şey olmamış gibi doğdu. İnsanlar enkazın başında elleriyle taşları kaldırdılar. Her taşın altında bir oda aradılar, bir yatak, bir yüz, bir nefes. Ve şehir binlerce insanın adını aynı gece öğrendi. Sabah oldu. Bir baba, enkazın başında küçük bir ayakkabı buldu. Tekini. Onu eline aldı, tozunu sildi, bir süre baktı. Sonra diğerini aramaya başladı. Bulamadı. Güneş yükseldi. Kuşlar geri döndü. Sokaklarda insanlar yürüdü. Bir yerde bir çaydanlık kaynamaya başladı. Ve o gün şehirde herkes bir şeyini kaybetti. Kimi evini. Kimi kardeşini. Kimi çocuğunu. Ama bazıları daha korkunç bir şey kaybetti: uyandığında çocuğunun hâlâ orada olacağına duyduğu inancı. Saat üçü iki geçiyordu. O saatten sonra hiç kimse gece yarısını sadece gece yarısı olarak görmedi. Ve o küçük ayakkabı— yıllarca kapının önünde bekledi. — Yiğit Yüksel
It was two minutes past three. A child was sleeping against the wall. In the kitchen, a half-finished glass, bread on the table, shoes by the door— they were to be worn in the morning. Then the ground forgot its own name. The walls collapsed inward, the ceilings closed over the night. A mother’s voice remained under the concrete. There was no street anymore. No house. No numbers. Only darkness and, from within the darkness, voices: — Mother. — I’m here. — Can you hear me? After a while no one answered. When morning came the sun rose. This was the most terrifying thing. Because the sun rose as if nothing had happened. People at the rubble lifted stones with their hands. Under every stone they searched for a room, a bed, a face, a breath. And the city learned the names of thousands in a single night. Morning came. A father, at the edge of the rubble, found a small shoe. Only one. He took it in his hand, brushed off the dust, looked at it for a while. Then he began to search for the other. He did not find it. The sun climbed higher. The birds returned. People walked in the streets. Somewhere a kettle began to boil. And that day everyone in the city lost something. Some their house. Some their brother. Some their child. But some lost something more terrible still: the belief that when they woke their child would still be there. It was two minutes past three. After that hour no one saw midnight as only midnight again. And that small shoe— waited for years at the door. — Yiğit Yüksel